Pnömatik Silindir Bağlantı Elemanları Nasıl Seçilir? Dana Gözü, Çatal, Kasıntı Alıcı ve Ölçü Tablosu
Pnömatik silindir bağlantı elemanları, silindiri makineye ve piston milini taşınan yüke bağlayan parçalardır. İki grupta toplanır: silindirin gövdesini veya kapağını sabitleyen kapak bağlantıları (ayak, flanş, eklem) ve milin ucuna takılan mil ucu bağlantıları (çatal, dana gözü, kasıntı alıcı). Doğru seçim, yükün düz bir eksende mi yoksa bir yay üzerinde mi hareket ettiğine ve silindirin çapına göre yapılır.
Mil Ucu Bağlantıları: Çatal, Dana Gözü ve Kasıntı Alıcı
| Eleman | ISO kodu | Hareket serbestliği | Ne zaman kullanılır? |
|---|---|---|---|
| Çatal bağlantı (ÇB) | AP2 | Tek eksende dönme | Kol, kapak, menteşeli mekanizma; yük tek düzlemde dönüyorsa |
| Küresel mafsal (dana gözü, KMB) | AP4 | Çok yönlü salınım | Yük birden fazla düzlemde hareket ediyorsa ya da montaj tam hizalanamıyorsa |
| Kasıntı alıcı (ön oynar mafsal, KA) | PM5 | Eksen kaçıklığını tolere eder | Silindir sabit, yük düz eksende ama iki eksen tam hizalı değilse |
| Mil ucu somunu (MUS) | MR9 | — | Mil ucu elemanını yerinde kilitlemek |
Dana gözü ile çatalın farkı serbestlik derecesindedir: çatal pim ekseni etrafında tek yönde döner, dana gözü ise küresel yatağı sayesinde her yöne belirli bir açıyla salınır. Kasıntı alıcı ise dönmeden çok, silindir ile yük arasındaki küçük paralel ve açısal kaçıklığı alarak mile yan yük binmesini önler.
Silindir Çapına Göre Mil Ucu Dişi ve Bağlantı Ölçüleri
Mil ucu elemanı, silindirin mil ucu dişine göre seçilir. Pemaks kalem (PM), ISO 15552 ve büyük çaplı (PMB) silindir kataloglarındaki eşleşme şöyledir:
| Silindir çapı | Mil ucu dişi | Çatal | Dana gözü | Kasıntı alıcı |
|---|---|---|---|---|
| Ø8 – Ø10 | M4 | CB-M4 | — | — |
| Ø12 – Ø16 | M6 | CB-M6 | KMB-6 | KA-M6 |
| Ø20 | M8 | CB-M8 | KMB-8 | KA-M8 |
| Ø25 – Ø32 | M10×1,25 | CB-M10×1,25 | KMB-10 | KA-M10×1,25 |
| Ø40 | M12×1,25 | CB-M12×1,25 | KMB-12 | KA-M12×1,25 |
| Ø50 – Ø63 | M16×1,5 | CB-M16×1,5 | KMB-16 | KA-M16×1,5 |
| Ø80 – Ø100 | M20×1,5 | CB-M20×1,5 | KMB-20 | KA-M20×1,5 |
| Ø125 | M27×2 | CB-M27×2 | KMB-30 | KA-M27×2 |
| Ø160 – Ø200 | M36×2 | CB-M36×2 | KMB-35 | KA-M36×2 |
| Ø250 | M42×2 | CB-M42×2 | KMB-40 | — |
| Ø320 | M48×2 | CB-M48×2 | KMB-50 | — |
Ø25 kalem silindir ile Ø32 ISO silindir aynı M10×1,25 mil ucu dişini kullanır; bu yüzden aynı çatal, dana gözü ve kasıntı alıcı ikisine de uyar. Çatal, dana gözü ve kasıntı alıcının paslanmaz çelik versiyonları gıda ve yıkamalı ortamlar için ayrıca bulunur.
Dana Gözü (Küresel Mafsal) Ölçüleri
| Model | Silindir çapı | Pim deliği (d) | Diş | Toplam boy (L4) | Salınım açısı |
|---|---|---|---|---|---|
| KMB-10 | Ø32 | 10 mm | M10×1,25 | 56 mm | 13° |
| KMB-12 | Ø40 | 12 mm | M12×1,25 | 65 mm | 13° |
| KMB-16 | Ø50 – Ø63 | 16 mm | M16×1,5 | 84 mm | 15° |
| KMB-20 | Ø80 – Ø100 | 20 mm | M20×1,5 | 102 mm | 14° |
| KMB-30 | Ø125 | 30 mm | M27×2 | 145 mm | 17° |
| KMB-35 | Ø160 – Ø200 | 35 mm | M36×2 | 165,5 mm | 16° |
| KMB-40 | Ø250 | 40 mm | M42×2 | 187,5 mm | 17° |
| KMB-50 | Ø320 | 50 mm | M48×2 | 218,5 mm | 12° |
Değerler Pemaks ISO ve PMB serisi kataloglarındandır. Küresel mafsal (dana gözü) bağlantı ürün sayfasında silindir çapına göre seçim yapabilirsiniz.
Kapak Bağlantıları: Silindir Makineye Nasıl Sabitlenir?
| Bağlantı | ISO kodu | Malzeme | Silindir hareketi | Tipik kullanım |
|---|---|---|---|---|
| Ayak bağlantı (AB) | MS1 | Çelik | Sabit | Silindiri yatay bir yüzeye gövdeden bağlamak |
| Flanş bağlantı (FB) | MF1 / MF2 | — | Sabit | Ön veya arka kapaktan duvara/plakaya rijit montaj |
| Eklem bağlantı (EB) | MP2 | Alüminyum | Salınımlı | Arka kapaktan pimli bağlantı |
| Eklem yer bağlantı (EYB) | MP2 + AB7 | Alüminyum | Salınımlı | Eklem ile karşı yer parçasının hazır seti |
| Küresel eklem bağlantı (KEB) | MP6 | Alüminyum | Çok yönlü salınım | Arka bağlantıda da eksen kaçıklığı varsa |
| Orta eklem kapak / bağlantı (OEK, OEB) | MT5–MT6 / MT4 | Alüminyum / çelik | Ortadan salınım | Silindirin gövde ortasından yataklanması |
| Destek mafsal bağlantı (DMB) | AT4 | Alüminyum-bronz | Salınımlı | Orta eklemin karşı yatağı |
Kodlar ISO 15552 bağlantı tanımlarıdır; bu yüzden standarda uygun her silindirde aynı ölçülerle kullanılır. Standardın neyi sabitlediğini pnömatik silindirlerde ISO standartları yazısında anlattık. Sitede ayak, eklem yer, çatal, dana gözü ve kasıntı alıcı satışta; katalogdaki diğer tipler için teknik ekibimize danışabilirsiniz.
Hangi Kombinasyon Hangi Uygulamaya? Karar Tablosu
| Uygulama | Kapak tarafı | Mil ucu |
|---|---|---|
| Düz itme, silindir ve yük aynı eksende (pres, itici, durdurucu) | Ayak veya flanş | Kasıntı alıcı |
| Kapak, kapı veya kol açma (yük yay çizer) | Eklem / eklem yer (EYB) | Çatal |
| Yük birden fazla düzlemde hareket ediyor | Küresel eklem veya eklem | Dana gözü |
| Uzun stroklu silindir, gövde ortasından yataklama | Orta eklem + destek mafsal | Çatal veya dana gözü |
| Gıda, yıkamalı veya korozif ortam | Uygulamaya göre | Paslanmaz çatal, dana gözü veya kasıntı alıcı |
Kural basit: silindir sabitse yük düz gitmeli, yük yay çiziyorsa silindir de salınabilmelidir. Sabit monte edilmiş bir silindirle dönen bir kolu itmek, mile yan yük bindirir; bu da mil keçesinin ve yataklama burcunun erken aşınmasına yol açar. Belirtilerini pnömatik piston parçaları ve arıza belirtileri tablosunda bulabilirsiniz.
Sık Yapılan Hatalar
| Hata | Sonuç | Çözüm |
|---|---|---|
| Sabit silindirle yay çizen yükü itmek | Mile yan yük, keçe ve burç aşınması | Arka eklem + çatal veya dana gözü |
| Düz eksende kaçıklığı tolere etmeden rijit bağlamak | Silindir sıkışır, kesik kesik hareket eder | Kasıntı alıcı |
| Mil ucu elemanını somunla kilitlememek | Titreşimle gevşeme, diş hasarı | Mil ucu somunu ile kontralamak |
| Tozlu ortamda mili korumasız bırakmak | Mil yüzeyi çizilir, keçe kaçırır | Mil koruma körüğü |
| Dikey yükte enerji kesintisini hesaba katmamak | Yük düşer | C1 mil kilitleme ünitesi |
Sıkça Sorulan Sorular
Dana gözü ne işe yarar?
Dana gözü (küresel mafsal), piston milinin ucuna takılan ve küresel yatağı sayesinde her yöne belirli bir açıyla salınabilen bağlantı elemanıdır. Yükün birden fazla düzlemde hareket ettiği veya montajın tam hizalanamadığı uygulamalarda kullanılır.
Kasıntı alıcı ne işe yarar?
Kasıntı alıcı (ön oynar mafsal), silindir ile yük arasındaki küçük paralel ve açısal kaçıklıkları tolere eder. Böylece mile yan yük binmez, mil keçesi ve yataklama burcu korunur. Silindirin sabit monte edildiği ve yükün düz eksende hareket ettiği uygulamalarda kullanılır.
Çatal bağlantı ile dana gözü arasındaki fark nedir?
Çatal bağlantı pim ekseni etrafında yalnızca tek yönde döner. Dana gözü ise küresel yatağı sayesinde çok yönlü salınır. Yük tek düzlemde dönüyorsa çatal, birden fazla düzlemde hareket ediyorsa dana gözü seçilir.
Ø50 ve Ø63 silindir için hangi dana gözü kullanılır?
Pemaks ISO 15552 silindirlerde Ø50 ve Ø63 aynı M16×1,5 mil ucu dişini kullanır; bu çaplar için KMB-16 dana gözü, CB-M16×1,5 çatal ve KA-M16×1,5 kasıntı alıcı uygundur.
ISO 15552 bağlantı elemanları her markanın silindirine uyar mı?
ISO 15552 standardı kapak bağlantı ölçülerini ve mil ucu dişini tanımlar. Bu nedenle standarda uygun silindirlerde aynı çaptaki bağlantı elemanları markadan bağımsız olarak uyumludur; yine de siparişten önce mil ucu dişini kontrol etmek gerekir.
Paslanmaz bağlantı elemanı ne zaman gerekir?
Gıda, içecek, ilaç ve yıkamalı ortamlar ile korozif atmosferlerde paslanmaz çelik çatal, dana gözü ve kasıntı alıcı kullanılır. Standart versiyonlar çelik gövdelidir.
İlgili Ürünler
- Pnömatik silindir bağlantı ekipmanları — tüm modeller
- Küresel mafsal (dana gözü) KMB · paslanmaz dana gözü
- Çatal bağlantı (ÇB) · paslanmaz çatal bağlantı
- Kasıntı alıcı (ön oynar mafsal) · paslanmaz kasıntı alıcı
- EYB eklem yer bağlantı (ISO 15552) · AB ayak bağlantı (ISO 15552)
- Mil koruma körüğü · C1 mil kilitleme ünitesi