Dijital Basınç Sensörü Nedir, Nasıl Seçilir? Manometre Farkı, PNP ve 4–20 mA Çıkış
Dijital basınç sensörü, basınçlı hava veya vakum hattındaki basıncı ölçen, değeri ekranda gösteren ve ayarlanan bir eşiğe ulaşıldığında elektrik sinyali veren cihazdır. Bir manometre yalnızca basıncı gösterir; dijital basınç sensörü ise aynı zamanda bir basınç anahtarı (presostat) gibi çalışarak PLC'ye veya röleye "basınç yeterli / yetersiz" bilgisini iletir. Analog çıkışlı modeller ölçülen basıncı sürekli olarak 4 – 20 mA sinyal olarak da verir.
Manometre, Basınç Anahtarı ve Dijital Basınç Sensörü Farkı
| Cihaz | Ne yapar? | Elektrik sinyali | Ne zaman yeterli? |
|---|---|---|---|
| Manometre | Basıncı kadranda gösterir | Yok | Operatörün göz ile kontrol ettiği noktalar; regülatör çıkışı |
| Basınç anahtarı (presostat) | Eşik değerinde kontak açar veya kapatır | Açık / kapalı | Yalnızca alarm veya izin sinyali gerekiyorsa |
| Dijital basınç sensörü | Basıncı ekranda gösterir, eşiklerde çıkış verir, isterse analog sinyal üretir | PNP dijital çıkış + 4 – 20 mA | Basıncın hem görülmesi hem otomasyona bildirilmesi gerektiğinde |
Regülatör çıkışında basıncı izlemek için çoğu zaman manometreli regülatör yeterlidir. Regülatörün çalışma prensibini basınç regülatörü ne işe yarar yazısında anlattık.
Dijital Basınç Sensörü Nasıl Çalışır?
Sensör, ölçtüğü basıncı ayarlanan iki değerle karşılaştırır ve histerezis modunda çalışır: basınç üst eşiğe ulaştığında çıkış konum değiştirir, alt eşiğin altına düşene kadar o konumda kalır. İki eşik arasındaki fark, basınç eşik değeri civarında dalgalanırken çıkışın sürekli açılıp kapanmasını (çatırdamayı) önler. Tepki süresi ayarlanabilir; hızlı değişen hatlarda kısa, dalgalanan hatlarda uzun süre seçilerek gereksiz sinyal engellenir.
| Özellik | Basınç modeli | Vakum / düşük basınç modeli |
|---|---|---|
| Ölçüm ve ayar aralığı | -1 … +10 bar | -1 … +1 bar |
| Basınç dayanımı | 16 bar | 16 bar |
| Doğruluk | ± %2 tam skala (25 °C) | ± %2 tam skala (25 °C) |
| Dijital çıkış | 1 veya 2 adet PNP (açık toplayıcı, en fazla 80 mA) | 1 veya 2 adet PNP |
| Analog çıkış | 4 – 20 mA (2 çıkışlı modelde), yük direnci 400 Ω altında | 4 – 20 mA (2 çıkışlı modelde) |
| Tepki süresi | 2,5 ms · 20 ms · 100 ms · 500 ms · 1 s · 2 s (ayarlanabilir) | Aynı |
| Besleme | 12 – 24 V DC ± %10, en fazla 40 mA | Aynı |
| Ekran | Çift LCD ekran: ölçüm değeri, birim ve çıkış durumu; ayarlanabilir arka ışık | Aynı |
| Koruma ve ortam | IP40; çalışma 0 – 50 °C; kısa devre koruması | Aynı |
| Akışkan | Yanıcı ve aşındırıcı olmayan gaz (gösterge basıncı) | Aynı |
Değerler Pemaks PS1PS serisi dijital basınç sensörü teknik dokümanındandır.
Ürün Kodu Nasıl Okunur?
| Kod | Anlamı | Seçenekler |
|---|---|---|
| PS1PS | Seri | Dijital basınç sensörü |
| P / C | Akışkan | P: basınç (-1…+10 bar) · C: vakum / düşük basınç (-1…+1 bar) |
| 1P / 2P | Dijital çıkış | 1P: tek PNP · 2P: iki PNP |
| 420 | Analog çıkış | 4 – 20 mA (2P modellerde) |
| K | Kablo | Standart kablo |
Örnek: PS1PS-P-2P-420+K, iki PNP çıkışlı ve 4 – 20 mA analog çıkışlı basınç modelidir. Tek bir eşik yeterliyse 1P, hem alt hem üst sınır izlenecekse veya basınç değeri PLC'ye aktarılacaksa 2P-420 seçilir.
Pnömatikte Nerelerde Kullanılır?
| Uygulama | Hangi model | Ne sağlar? |
|---|---|---|
| Vakumlu tutma (vantuz, ejektör) | Vakum modeli (C) | Parça tutuldu mu? Vakum eşiğe ulaşmadan robot hareket etmez |
| Hava hazırlama çıkışında düşük basınç alarmı | Basınç modeli (P), 1P | Hat basıncı düşünce makineyi durdurur veya uyarır |
| Basıncın PLC'de izlenmesi, kayıt | Basınç modeli, 2P-420 | Analog sinyal ile sürekli basınç takibi |
| Silindir veya pres basıncının doğrulanması | Basınç modeli, 2P | Alt ve üst sınır arasında çalışma kontrolü |
| Kaçak tespiti | Basınç modeli | Kapalı hatta basınç düşüşünün izlenmesi |
Vakum tarafındaki kullanım için vakum ejektörü seçimi, hava hazırlama hattı için hava hazırlama ünitesi (FRL) yazılarına bakabilirsiniz. Kapalı hatta basınç düşüşüyle kaçak bulma yöntemi hava kaçağı tespiti yazısında. Silindirin konumunu algılamak ise basınç sensörünün değil manyetik silindir sensörlerinin işidir.
Seçimde Dört Karar
| Karar | Soru | Seçim |
|---|---|---|
| 1. Ölçüm aralığı | Basınç mı, vakum mu ölçülecek? | Basınç hattı: P · Vakum hattı: C |
| 2. Dijital çıkış sayısı | Bir eşik mi, iki eşik mi? | Alarm veya izin: 1P · Alt ve üst sınır: 2P |
| 3. Analog çıkış | Basınç değeri PLC'ye aktarılacak mı? | Evet: 420 çıkışlı model |
| 4. Elektrik uyumu | PLC girişi PNP mi, besleme kaç volt? | PNP giriş, 12 – 24 V DC |
Sık Yapılan Hatalar
| Hata | Sonuç | Doğrusu |
|---|---|---|
| Vakum hattında basınç modeli kullanmak | Ölçüm çözünürlüğü düşük kalır | Vakum / düşük basınç (C) modeli |
| Histerezisi çok dar ayarlamak | Çıkış sürekli açılıp kapanır, PLC yanlış alarm verir | Alt ve üst eşik arasında yeterli fark |
| NPN girişli PLC'ye PNP sensör bağlamak | Sinyal okunmaz | PLC giriş tipini kontrol etmek |
| Sensörü ölçüm aralığının üzerinde basınca maruz bırakmak | Sensör hasar görür | Basınç dayanımı 16 bar; hat basıncını kontrol etmek |
| Islak veya yağlı ortamda IP40 cihaz | Elektronik zarar görür | Pano içine veya korunaklı bölgeye montaj |
Basınçla ilgili arıza belirtilerini pnömatik sistem arızaları yazısındaki teşhis tablosunda bulabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Dijital basınç sensörü nedir?
Dijital basınç sensörü, hattaki basıncı ölçüp ekranda gösteren ve ayarlanan eşik değerlerinde elektrik sinyali veren cihazdır. Manometreden farkı, ölçtüğü değeri PNP dijital çıkış veya 4 – 20 mA analog sinyal olarak PLC'ye iletebilmesidir.
Basınç sensörü ile manometre arasındaki fark nedir?
Manometre basıncı yalnızca kadranda gösterir ve elektrik sinyali vermez. Dijital basınç sensörü ise basıncı gösterirken aynı zamanda eşik değerlerinde çıkış verir; böylece makine basınç düştüğünde otomatik olarak durdurulabilir.
PNP çıkış ne demek?
PNP çıkış, sensör tetiklendiğinde çıkış hattına pozitif besleme gerilimi veren transistör çıkışıdır. PNP girişli PLC ve rölelerle doğrudan kullanılır; NPN girişli sistemlerle uyumlu değildir.
4 – 20 mA analog çıkış ne işe yarar?
4 – 20 mA analog çıkış, ölçülen basıncı sürekli bir akım sinyali olarak verir: ölçüm aralığının alt ucu 4 mA, üst ucu 20 mA'ya karşılık gelir. Böylece basınç değeri PLC'de izlenebilir ve kaydedilebilir.
Vakum ölçmek için hangi basınç sensörü seçilmeli?
Vakum için ölçüm aralığı negatif değerleri kapsayan bir model seçilir. Pemaks PS1PS serisinde vakum / düşük basınç modeli -1 … +1 bar aralığında ölçer ve ayarlanır; basınç modeli ise -1 … +10 bar aralığındadır.
Histerezis ayarı nedir?
Histerezis, sensör çıkışının açıldığı üst eşik ile kapandığı alt eşik arasındaki farktır. Bu fark, basınç eşik civarında dalgalanırken çıkışın sürekli açılıp kapanmasını önler.
İlgili Ürünler
- PS1PS serisi dijital basınç sensörü (basınç ve vakum)
- PS1HM serisi hassas manometre
- PS4R kafadan manometreli regülatör
- Pnömatik regülatörler · Vakum ekipmanları